Specjalizacje

Kancelaria oferuje Państwu szeroki wachlarz usług prawnych skoncentrowanych na interesie klienta oraz jego oczekiwaniach.

Spadki / zachowki

W obszarze prawa spadkowego prowadzimy m.in. następujące postępowania i analizy:

  • stwierdzenie nabycia spadku
  • projekty umów o podział majątku spadkowego
  • reprezentacja w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, o dział spadku, spis inwentarza, zabezpieczenie spadku i in.
  • podważanie testamentów
  • odwołanie darowizny
  • zachowki

W powyższym obszarze szczególnie istotne pozostają zagadnienia zachowków oraz możliwość podważenia testamentu notarialnego.

Jak wyliczyć wysokość zachowku?
Pierwszym etapem wyliczenia wysokość zachowku jest ustalenie udziału spadkowego spadkobiercy, stosownie do przepisów o dziedziczeniu ustawowym. Ułamek zachowkowi jest iloczynem wartości tak ustalonego udziału spadkowego oraz ułamka 2/3 lub 1 dla zstępnych, małżonka oraz rodziców spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy: jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału.
Stosownie do art. 992 k.c. przy obliczaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczenia zachowku nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia, co obejmuje także ich zstępnych, chyba że umówiono się inaczej albo zostali wydziedziczeni. Natomiast uwzględnia się spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili.
Kolejnym etapem jest wyliczenie tzw. substratu zachowku. Substrat zachowku jest to czysta wartość spadku powiększona o dokonane przez spadkodawcę darowizny i zapisy windykacyjne. Czysta wartość spadku to aktywa spadku pomniejszone o zwykłe długi spadkowe tj. długi wymienione w art. 922 § 1 i 3 k.c (m.in. koszty pogrzebu spadkodawcy, koszty postępowania spadkowego). z wyłączeniem długów z tytułu zachowków i zapisów zwykłych (art. 993 k.c.)
Do tak wyliczonej wartości należy doliczyć wartość darowizny oraz zapisów windykacyjnych. Trzeci etap obliczania zachowku polega na pomnożeniu wyników substratu zachowku przez ułamek zachowku.

Podważanie testamentu (notarialnego)

W toku postępowania sądowego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, może ujawnić się testament, którego treść i okoliczności sporządzenia budzą wątpliwości spadkobierców ustawowych. Wówczas istnieje możliwość jego podważania, o ile wykażemy, że poważne wątpliwości budzi:
– pojmowanie przez spadkodawcę natury testamentu,
– wiedza spadkodawcy o naturze i rozmiarze majątku,
– wiedza spadkodawcy o osobach bliskich,
– umiejętności przedstawienia sposobu rozrządzenia majątkiem.

Dokumentacja medyczna może okazać się kopalnią wiedzy potrzebną do wnikliwego zbadania zdolności umysłowej spadkodawcy. Fakty, które mogą świadczyć o braku umysłowej zdolności do testowania, tworzą dużą i zróżnicowaną grupę. Ich moc dowodowa, siła przekonywania o braku zdolności do dokonania rozrządzenia testamentowego jest różna.
Jeden z możliwych do przeprowadzenia podziałów opiera się na wyodrębnieniu zachowań:
– psychopatycznych (zmiana osobowości, zaniki pamięci, omamy, halucynacje, obsesje, manie prześladowcze, pogorszenie percepcji, zagubienie w czasie i przestrzeni, próby samobójcze),
– świadczących o zdolności lub braku zdolności do radzenia sobie z prowadzeniem swoich spraw.

W sprawie o ustalenie nieważności testamentu na tej podstawie, że testator z powodu podeszłego wieku i chorób w chwili sporządzenia testamentu znajdował się w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie i oświadczenie woli, Sąd obowiązany jest dopuścić dowód z opinii biegłego psychiatry w celu wydania przez niego opinii co do tego, czy testator w chwili sporządzania testamentu znajdował się w stanie wyłączającym świadome oraz swobodne powzięcie i wyrażenie woli. Dla pełnego zebrania materiału dowodowego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w sprawach gdzie brakuje dokumentacji medycznej, a jako potencjalną wadę oświadczenia woli spadkodawcy wskazuje się błąd czy podstęp, należy powołać świadków (rodzinę, przyjaciół i bliskich) oraz biegłych tak by uczestniczyli czynnie w rozprawie i przesłuchiwaniu wskazanych świadków laików.